Bilera bat egin dugu Lakuan Begoña Pedrosa, Hezkuntzako sailburuarekin eta Noël d ‘Anjou Olaizola Ogasun eta Finantzetako sailburuarekin.
Bilera giro onean egin da, eta, horri esker, askatasun osoz transmiti diegu gure posizioa, tentsio- eta krispazio-unerik sortu gabe.
Orain arte jarraitutako prozesuaren azalpen zehatza ematen hasi gata, eta, aldi berean, azalpen-txosten bat aurkeztu diegu. Hona hemen aurkeztutako dokumentazioan azaltzen diren puntu nagusiak:
- Adostuz 2017an sortu zen, eta gaur egun 2012tik aurrera erretiratu diren 4.400 irakasle biltzen. Bere helburua Akordio arautzailean jasotzen diren erretiro aurreratuaren kalte-ordainak BERRESKURATZEKO ESKUBIDEA GAUZATZEA. 185/2010 Dekretua (2010-07-16ko EHAA), gaur egun ETENDA (EZ EZABATU)
- Azaldu dugu irakasle funtzionarioen lan-kontratuko akordioa bete behar Akordio horrek Administrazioari abantailak eskaintzen dizkio: plantillak murriztea, plantillak gazteagotu eta eguneratzea eta aurrezte ekonomikoa. Langileentzako abantailak, berriz, konpentsazio ekonomikoa eta erretiroa hartzea.
- Adostuzek eskatutakoaren aldeko 201/2022 EPAIAN oinarritzen gara. Epai horretan honako hau zehazten da: “Como el Estado proporcionalmente obtiene más beneficios que perjuicios se convierte en una exigencia de reciprocidad que asuma la carga de compensar esa minoración”.
- Adierazi nahi dugu Hezkuntzatik erretiro aurreratua SUSTATZEN dela; izan ere, kalte-ordaina handiagoa da erretiroa zenbat eta gehiago aurreratu, eta erretiro aurreratua hartzeko eskubidea duenari ez zaio lanaldia murrizten 60 urtetik aurrera.
- Irakasle berri bat hirurtekorik, seiurtekorik, eskola-murrizketarik eta abarrik gabe kontratatzean, 5 urtez 45.000 euro inguru aurrezten dela uste dugu. Izan ere, kalte-ordainengatik PFEZ gisa ordaindu beharreko zenbatekoarekin batera, Kostu ekonomikoa Eusko Jaurlaritzarentzat 0 €
- Honako emanaldi hauen historia aurkezten dugu:
-
- 2010/06/16: 185/2010 DEKRETUA argitaratu da.
-
- 2012/01/23: Aurrekontuen 6/2011 legea. PSEk kalte-ordainak eten
2012/03/15: EAJren aldeko botoarekin onartutako ARALARren mozioa
-
- 2017/12/04: Adostuzek agerraldia egin du Eusko Legebiltzarreko Hezkuntza Batzordean.
-
- 2018/05/03: Legez Besteko Proposamen bat aurkeztu da, eta legebiltzarraren gehiengoz onartu da.
-
- 2019/05/02: Eusko Legebiltzarrak «kontuan hartu» Lege-Proposamena. Ez da izapidetzen atzerapen interesatuen ondorioz.
-
- Adostuzek 6 erreklamazio kolektiboren txanda egin ditu, eta 4.031 bazkidek parte hartu dute.
-
- 2022/06/08: 201/2022 EPAIA, Adostuzek eskatutakoaren aldekoa. Aldeko epai horrek lehenengo hiru txandetan parte hartzen duten 2.632 bazkideei eragiten die.
-
- 2024/05/28: EAEko Auzitegi Nagusiaren 253/2024 EPAIA, Eusko Jaurlaritzak aurkeztutako apelazio-errekurtsoa baiesten duena
-
- 2024/09/26: Adostuzek errekurtsoa aurkeztu du EAEANen eta honek Auzitegi Gorenera bidali du, onartu zain.
- Azpimarratu behar da 2019. urtera arte egindako jarduera guztiekin emaitzarik lortu ez denez, auzitegira jo behar izan dugula gure eskariei irtenbide bat emateko.
- Azpimarratzen dugu kalte-ordainak ETENDA daudela, EZ EZABATU, Adostuzek eskatutakoaren aldeko 201/2022 EPAIAK adierazten duen bezala: “Como decimos, la Ley de Presupuestos de 2011 y las prórrogas posteriores solo suspenden…. De esta suerte, el derecho cuya declaración incorpora no se abona, pero, como no se extingue ni desaparece, queda aplazado y condicionado a que se alce la suspensión en ejercicios futuros”
- Era berean, kontratu sinalagmatikoaren kontzeptua azpimarratzen dugu. Kontratu horretatik alderdien arteko elkarrekiko betebeharrak sortzen dira, eta berriro agertzen da 201/2022 EPAIAN, Adostuzek eskatutakoaren alde: Fundamentos de derecho: Primero. II “Las obligaciones pactadas en el Acuerdo son de naturaleza sinalagmática y de carácter indivisible. Así, cada parte es a la vez acreedor y deudor de la otra”.
- Hona hemen gure ondorioak:
-
- Eusko Legebiltzarrean, oposizioan dauden alderdien babesa, EAJRENA BARNE OPOSIZIOAN EGON ZENEAN ETA GOBERNURA ITZULTZEAN KONPONTZEKO HITZA EMAN ZIGUNEAN.
-
- PSE Legebiltzar honetan azken urteotan arazoa konpontzearen alde, baina EAJren adostasunarekin.
-
- EAJk, gobernuan, ebazpen judiziala baino ez du onartzen.
-
- Hezkuntzako sindikatuen.
-
- ETENDAKO kalte-ordainak (noiz arte?), EZ EZABATU.
-
- Ez da diru arazoa. Aldez aurretik erretiratu berrien kopurua oso txikia da.
-
- Hainbat urtez bilerak, zuzenketak, LBP, LP eta abar egin ondoren, ez da aurrerapausorik lortu, eta, beraz, auzibidera jo behar izan dugu.
- Hauek dira gure proposamenak:
Eusko Legebiltzarrak erabaki behar du Eusko Jaurlaritzak berak sortutako egoera honako irtenbideren baten bidez konpontzea:
-
- Erretiro aurreratuagatiko kalte-ordainen eteteari buruzko aipamena aurrekontuetako artikuluetatik kentzea.
-
- Egungo Aurrekontuak aldatzea, itunpeko eskolarekin egindakoaren antzera.
-
- Eusko Jaurlaritzaren ekimenez Lege-Proposamen bat aurkeztea.
-
- EDONOLA ERE, PREMISA GISA, EUSKO JAURLARITZAREN ETA ADOSTUZ-EN ARTEKO ELKARRIZKETARAKO BIDE SERIO BAT EZARTZEA, lan-eskubideen murrizketa bidegabe horri KONPONBIDEA ETA AMAIERA
Azaldu nahi dizuegu une honetan belaunaldi-erreleboa dagoela Jaurlaritzan, eta, beraz, espero dugu EAJko arduradunek hamahiru urte hauetan izan duten jarrera aldatu ahal izatea, konponbide bat aurkitzearen guztiz aurkakoak izan baitira.
Aurkezpen horren ondoren, Begoña Pedrosak, Hezkuntzako sailburuak, esan digu 2024/12/9an Adostuzekin izandako bilera batean egon zela, eta, orduan adierazi zen bezala, Eusko Jaurlaritzako zerbitzu juridikoek adierazi zietela ezin zutela konponbiderako erabakirik hartu Auzitegi Gorenak irizpena eman arte. Kontraesana egin lezakete, gero justiziak arbuiatzen dituen ordainketa batzuk onartuz.
Iritzi horren aurka gaude, eta azpimarratu nahi dugu Eusko Jaurlaritzak eraman behar dituela Legebiltzarrera egoera hori konpontzeko ekimenak, eta Eusko Legebiltzarrak hartuko duela azken erabakia, eta ez Jaurlaritzak. Gogorarazi nahi diegu, halaber, nola moteldu zen lege-proposamena Legebiltzarrean, onar ez zedin, eta, horrela, kalte-ordainen gaineko suspentsioa bertan behera uztea eragotzi zuten.
Ondoren, Ogasun eta Finantza Saileko sailburu Noël d ‘Anjou Olaizolak ez du azalpenik eman kalte-ordainak ordaintzeko dagoen zailtasuna adierazteko. Argudio balarra kantitate handia dela eta gizarteari ez zaiola ondo irudituko erreklamatutakoa ordaintzea.
Berriro diogu, gure ustez, ez dela diru-arazo bat, eta, azken batean, prest gaudela negoziatzeko epeka kobratzea eta hori beti esan dugu bilera guztietan. Bestalde, grafiko honetan, aurreikusitakoaren gainetik lortutako diru-bilketaren zenbatekoak ageri dira. 2017an bakarrik, aurreikusitakoa baino 975 milioi euro gehiago bildu ziren, eta, beraz, kalte-ordainen ordainketa aise likidatu zitekeen.

Grafiko honekin batera, egunkarietako berriak erakutsi diegu non adierazten den diru bilketa eta urteetan zehar diru-bilketaren soberakinaren berri eman da, baita diru-kutxa publikoen osasun bikainaren berri ere.
Bi sailburuek esandakoa entzun ondoren, desengainua hartu dugu, argudioa aldatu ez delako eta azken konponbidea eremu judizialean erabakiko denaren zain jarraitzen dutelako.
Adierazi nahi dizuegu ez dugula ulertzen jarduteko modu horren arrazoia, eta zergatik garen diskriminatutako kolektibo bat beste batzuekin alderatuta, gure ustez ez baita diru-arazo bat.
Bilera amaitzean, berriro gogorarazi diegu PSEk, egindako bileretan zein Legebiltzarrean, azken urteotan Eusko Legebiltzarrean arazoa konpontzearen alde dagoela adierazi duela, betiere EAJren adostasuna badu. Horregatik, behin eta berriz eskatu diegu EAJ eta PSE bildu daitezela eta erabaki dezatela Eusko Legebiltzarrera alternatiba bat eramatea diskriminazio argi horrekin amaitzeko.
Era berean, jakinarazi diegu Hezkuntza Batzorderako deialdia egiteko zain gaudela, Eusko Legebiltzarra osatzen duten alderdi guztien aurrean.
Azkenik, gure kasua Konstituzionalera eta Europako auzitegietara eramateko erabakia adierazi degu.
Eskertu diegu bi sailburuekin biltzeko aukera izateagatik eta giro adeitsuan gure iritziak askatasun osoz azaltzeko izan dugun erraztasunagatik.